beyaz rusça edebiyatının tarihi

BEYAZ RUSÇA EDEBİYATININ TARİHİ

Beyaz Rusça edebiyatı, Doğu İslav edebiyatının en genç ve en az tanınmış olan koludur.

1918’den sonra ateşli komünizm yanlısı şairler bu edebiyatta belirmiştir: Mihas Şarot, Zmitrok Biyadulya, Ales Dudar, Andrey Aleksandroviç,..vb.

Beyaz Rusça, ortak Rusçadan 13. yy.dan itibaren kopmuştur.

14. yy.dan 1696’ya kadar Litvanya büyük dükalığının resmi dili olmuştur. En parlak dönemini bu zamanda yaşadı.

1525’te Frantsisk Skorina, Vilna’da ilk beyaz rus basımevini kurdu.

Bundan kısa bir süre sonra iki yüzyıl kadar sürecek bir gerileme devrine girildi.

Bu zamandan sonra yazan ilk edebiyatçılardan birisi de Vikenti Dunin Martsinkiyeviç (1807-1884) ‘tir.

Martsinkiyeviç, hüzünlü şiirler ve manzum masallar kaleme almıştır.

Beyaz Rusça edebiyatının hikayecileri arasında Yanka Nemanski ve Konrat Krapiva yer alır.

1906’da ilk beyaz rusça edebiyat dergisi çıkmaya başladı.

Bu dergi toprak sorunlarına eğiliyordu.

İlk gerçek beyaz rus şairi Fransisk Boguşeviç’tir.

İki yüzyıllık aradan sonra yazan edebiyatçılar arasında Yan Çeçot da vardı.

1906’da çıkmaya başlayan edebiyat dergisinin devrimci bir fikir yapısı da vardı.

Beyaz Rusça, asıl Rusça (büyük rusça) ve Ukrayna dili (küçük rusça) ile birlikte doğu islav dilinin kolları arasında yer alan bir lehçedir.

Litvanya büyük dükalığı, 1569’da Polonya ile birleşti. Ardından bu dil, doğuda rusça, batıda polonya dili karşısında geriledi.

1919’da Beyaz Rus cumhuriyetinin resmi dili oldu. 1922’den sonra Minsk Beyaz rus kültür enstitüsü bu milli dilde yayınları teşvik etmeye başladı.

1920’de ilk tiyatro Minsk’te kuruldu.

Beyaz Rusça’nın iki tane milli yazarı vardır: Yanka Kupala ve Yakup Kolos.

Beyaz Rusça, Ukrayna dili ve Polonya dili (Lehçe) ile benzerlikler taşır ve bu bakımdan karışık bir yapıya sahiptir.